Tot haar 30 jaar stond ondernemen niet in het woordenboek van Bärbel Buyse, zaakvoerster van de Sepia Promotion Group. “In mijn jeugd voelde ik al dat ik anders was. Maar ik kon dat toen niet definiëren. Pas na een opleiding aan de Vlerick heb ik ervaren dat die visie eigenlijk ‘ondernemerschap’ genoemd werd: durven van de paden afgaan, risico’s nemen, opportuniteiten zoeken.”
UNIZO en markant, netwerk voor ondernemende vrouwen, kroonden Bärbel Buyse deze week tot Womed Award-winnares, de prijs voor de vrouwelijke ondernemer van het jaar. We ontmoeten Buyse enkele uren voor haar afreis naar Zuid-Afrika. “In Kaapstad staat de fabriek Tradewinds Parasol”, legt ze uit. “Een deel van onze parasols zit intussen op containers in schepen en vliegtuigen. Wij vliegen na om de leveringen ter plaatse op te volgen. De parasolfabriek is eigenlijk een goed voorbeeld van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Hier hebben we er de mond van vol, in Zuid-Afrika staan ze al heel ver, het resultaat van een jarenlange strijd. In het management van Tradewinds Parasol zitten bijvoorbeeld twee vrouwen en het personeel is een mix van blank en zwart. De fabriek zorgt indirect voor de verdere ontwikkeling van Zuid-Afrika.”
Sepia Promotion Group is gespecialiseerd in het leveren van promo-tiemateriaal aan grote bedrijven (zie kader). Buyse: “Ik kom absoluut niet uit een ondernemend gezin. Ook in de familie zijn er niet meteen ondernemers. In mijn jeugd voelde ik wel dat ik anders was. Maar ik kon dat toen niet definiëren. Ik wilde dingen veranderen en ging niet zomaar met de stroom mee. Ik nam niet standaard iets aan. Meer dan andere mensen wilde ik altijd weten waarom. Sommigen noemen dat een streber. Maar bij mij was het nooit te doen om de resultaten, het was mijn manier van aanpakken. Is dat tegendraads? Nee, maar ik ga pas akkoord als ik alle voor- en nadelen op een rijtje heb gezet. Ik ben een weegschaal hè. Beslissingen worden heel snel genomen, maar niet ondoordacht. Ik durf alles in vraag te stellen, bewuste keuzes te maken.”
“Ook in mijn eerste loopbaan was dat zo. Ik had al langer het gevoel dat ik vast zat in de bedrijven waar ik op dat moment consultancy gaf. Je wilt dingen veranderen en buiten de paadjes treden. En dan word je af en toe wel eens teruggefloten. Dat botst in een bepaalde werknemersomgeving, als de werkgever er niet voor open staat. Als ik mij geef, is het voor 300 procent. Daaruit heb ik geleerd dat het belangrijk is om onze werknemers die zeer gedreven zijn de nodige ruimte te geven. Niet zozeer financiële waardering, maar kansen en de nodige ondersteuning geven. Ik ben ervan overtuigd dat heel veel werknemers ondernemerschap in zich hebben en zich kunnen ontplooien zonder dat ze daarom zelf aan het hoofd van het bedrijf komen. Je mag hen niet kortwieken, maar stimuleren. Dat heb ik vroeger iets te vaak meegemaakt.”
“Pas aan de Vlerick Management School in Gent tijdens de opleiding I-MBA (International Master of Business Administration) heb ik ervaren dat deze visie eigenlijk ‘ondernemerschap’ genoemd werd: eens durven van de paden gaan, risico’s nemen, opportuniteiten zoeken. Op dat moment heb ik de ondernemer in mezelf herkend en gezien dat het dat is wat ik wou doen. Tot dan leek het me gewoon een onderdeel van mijn karakter. Tijdens die opleiding is de zin om te ondernemen naar boven gekomen. Niet dat we een cursus entrepreneurship kregen. Maar er ademde een cultuur van niet alleen groei in kennis maar ook in (zelf)vertrouwen. Op de MBA-banken maak je ook nieuwe vrienden. En zo kwam het dat Guido Vandenabeele (haar zakenpartner bij Sepia Promotion Group) en ikzelf brainstormden over hoe we een eigen zaak wilden uitbouwen. Om tot de vaststelling te komen dat onze capaciteiten heel complementair waren en te besluiten om het samen aan te pakken. Onze families waren ondertussen ook goed bevriend geraakt en stonden achter die keuze.”
Gebeten door wiskunde
Buyse heeft een passie voor analytisch en procesmatig denkvermogen. “Toen ik op de universiteit Toegepaste Economische Wetenschappen studeerde, twijfelde ik tussen marketing en logistiek. Het PMS heeft me verteld ‘je bent niet creatief en gaat dat nooit worden’. Daarom is het logistiek geworden. En eigenlijk vind ik het heel fijn dat ik nu de logistiek doe van de marketing. Nu kan ik creatief zijn in het uitdenken van het logistieke proces én met Tinta in de technische productontwikkeling. Ik ben altijd gebeten geweest door wiskunde. Niet de pure wiskunde, wel de moeilijke vraagstukken, probleemoplossingen. Op zondagnamiddag ging ik graag wiskundige raadsels oplossen. Ik was een echte nerd (lacht). Een complex probleem ontrafelen: ik doe dat nog altijd graag.”
“Ik vind schouderklopjes heel belangrijk. Al moet ik toegeven dat zowel bij ons als bij de klanten de tendens is van vooral op te merken wat nog beter kan, dan om af en toe een dankjewel te sturen. Ik probeer daar zelf op te letten en zeg dat ook tegen onze klanten. En inderdaad, als een klant een complimentmail stuurt, zie je de mensen hier opfleuren. Dat is heel motiverend. En het gevolg is dat de mensen voor die klant nog tien keer meer willen doen.”
“Aan loyaliteit hecht ik heel veel waarde: ik tank alleen bij klanten, ik rij alleen met auto’s en banden van onze klanten. Ook al zit ik bijna zonder diesel, dan nog rij ik door naar de klant. En ja, noem me gerust een perfectioniste en een controlefreak, maar vooral dan naar het resultaat. Ik wil niet alles in eigen handen houden en kan vrij goed delegeren. Dat ik een controlefreak ben, maar als ondernemer toch per definitie risico’s neem, vind ik geen contradictie. Bijvoorbeeld: bij de overname van Elecenter hadden we een plan naar de banken. Maar Guido en ik hadden ook een conservatief plan: ‘stel dat de groei er niet komt, halen we het dan nog?’ Geen gekke, maar berekende risico’s dus. Natuurlijk kan je niet alles inschatten. Anders begin je er niet aan. Je moet niet kijken hoe diep het zwembad is. Gewoon springen en doorzetten en je redt het wel. Maar je moet natuurlijk wel checken of je kunt zwemmen. Dat is dan weer het conservatieve deel. Ook het nieuwbouwmagazijn dat we in 2009 hebben gezet, was een berekend risico. Het gebeurde in volle economische crisis. En toch vonden we: als je in iets gelooft, moet je zelf het goede voorbeeld geven.”
Dubbel gevoel over Womed Award
Dat Bärbel Buyse winnares is van de Womed Award, geeft haar naar eigen zeggen ‘een dubbel gevoel’. “Enerzijds is het een grote stimulans. Meer vrouwen zien dat het kan: onderneemster worden zonder kapitaal, zonder familiebanden. Het idee van een man en een (niet echtgenote) vrouw die samen een bedrijf leiden wil ik ook in de kijker zetten. Bovendien combineert het de sterktes van de twee geslachten. Maar het vraagt een sterke man om naast en niet voor een vrouw te willen staan. Mijn oprechte dank gaat dan ook uit naar Guido.
Anderzijds zou de ‘vrouwelijke’ award moeten overbodig zijn. Eigenlijk zijn we pas geslaagd als er bij de Onderneming van het Jaar ook regelmatig vrouwen tussen de laureaten zitten. Een aparte award voor vrouwen hoeft dan niet meer. Het blijft opboksen tegen heel veel vooroordelen, zoals ‘hoe combineer je de job met een gezin?’. Ik heb niets tegen die vraag, zolang je ze ook aan de mannelijke ondernemer stelt. Vrouwen stellen zich doorgaans minder in de schijnwerpers dan mannen. Ze netwerken ook op een andere manier. Op recepties babbel ik liever met een paar ondernemers die ik ken, vertrouwelingen die mij en mijn business kennen. Met hen kan je veel sneller in de diepte komen: ‘wij worstelen met die problematiek’, ‘wat is er bij u aan de gang?’. Liever dat dan met iedereen oppervlakkige gesprekken voeren. Dat heb ik ook privé. Liever een beperkte kern van goede vrienden dan zeer veel kennissen. Niet met de glimlach antwoorden ‘alles goed’, maar effectief antwoorden hoe het is met jou of met het bedrijf. Voor mij liever geen standaardantwoord: ‘met mij is alles goed, met het bedrijf prima’.”
“Er waren zeker mindere momenten”, geeft Buyse toe. “Het is heel zwaar geweest. De eerste jaren werd er standaard tot (na) middernacht gewerkt. Ook al werd ondertussen mijn tweede zoon geboren. De jongste deed na sluitingstijd van de crèche dan maar mee in mijn bureau. Ook de financiële druk was heel groot. Overnemen met geleend kapitaal is niet evident. Een tegenslag is maar een tegenslag als je er niets uit leert, zegt mijn man. Ik denk dat hij gelijk heeft. Belangrijk is een goed evenwicht vinden tussen tijd voor het werk en het gezin en toch genoeg slaap en genoeg tijd om te sporten. Omdat je merkt dat je dan evenwichtiger in het leven staat en bepaalde bedrijfsbeslissingen beter kan nemen. Ben je heel vermoeid –zoals de eerste jaren– dan neemt de motivatie en de passie voor een deel af. Zo geef je niet meer het juiste voorbeeld aan je personeel. Daar hebben ze niets aan. Op dat moment moet je durven terug tijd te nemen op persoonlijk vlak om er bedrijfsmatig terug te staan. Reculer pour mieux sauter. Meer werken voor het bedrijf leidt niet automatisch tot beter werken. Goed uitgeslapen voor de dag komen om de juiste beslissingen te nemen, maar ook om op de juiste tonen meetings te kunnen voeren. Dus heb ik meer thuis gewerkt, meer klantenmeetings door anderen laten doen. Het was het jaar dat ik geleerd heb om te delegeren. Mensen kunnen soms meer dan je denkt. Je moet hen het vertrouwen geven. Anderzijds: bij de overname kwam ik hier toe als 30-jarige. Je krijgt een bestaande ploeg van mensen die niet weet wat hen overkomt. Het vertrouwen leg je niet op, maar moet je verdienen.” Bron: UNIZO
Laatste reacties